Günün haberinden başlayıp konunun bütününe uzanan okumalar.
Fed'in Ekim 2026 Bej Kitabı, 12 bölgenin çoğunda ekonomik büyümenin sınırlı kaldığını; fiyat artışlarının ise enerji, tarifeler ve sigorta maliyetleriyle güçlendiğini bildirdi. Rapor, 5 Ekim'e kadar toplanan nitel bilgileri özetliyor.
ABD tüketici fiyatları eylülde aylık yüzde 0,6, yıllık yüzde 3,7 arttı. Enerji aylık yüzde 5,2 yükselirken gıda ve enerji dışı artış yüzde 0,3 oldu; reel ortalama saatlik kazanç aylık yüzde 0,5 azaldı.
TÜİK'e göre tarım ürünleri üretici fiyat endeksi Eylül 2026'da aylık yüzde 1,99 azalırken yıllık yüzde 12,93 arttı. Ağustosta yıllık artış yüzde 21,91, aylık değişim yüzde eksi 0,93'tü.
IMF'nin Ekim 2026 Dünya Ekonomik Görünüm veri tabanında Türkiye için 2026 reel büyüme tahmini yüzde 2,65, yıllık ortalama tüketici enflasyonu tahmini yüzde 31,19 oldu. Cari açığın milli gelire oranı yüzde 2,85 olarak öngörüldü.
TÜİK'in Ağustos 2026 endekslerinde ihracat birim değeri yıllık yüzde 8,5 artarken ihracat miktarı yüzde 0,4 azaldı. İthalat birim değerindeki yüzde 13,7'lik artışla dış ticaret haddi 94,3'ten 90,0'a indi.
TÜİK'in ağustos verilerinde ticaret satış hacmi yıllık yüzde 0,6, perakende ticaret satış hacmi yüzde 10,1 arttı. Sanayi, inşaat, ticaret ve hizmetleri kapsayan toplam ciro endeksi yıllık yüzde 31,8 yükselirken, inşaat cirosu aylık yüzde 3,7 geriledi.
Ticaret Bakanlığı, TTK 376 kapsamındaki sermaye kaybı ve borca batıklık hesaplarında belirli kur farkı zararları ile 2020–2021 giderlerinin dışarıda bırakılabilmesine ilişkin geçici sürenin bitişini 1 Ocak 2027'den 1 Ocak 2028'e erteledi.
Fed'in 2025 Tüketici Finansmanı Anketinde ortanca reel aile geliri üç yılda yüzde 7, ortanca reel servet yüzde 2 arttı. Buna karşılık yüksek borç ödeme yükü taşıyan ailelerin payı yüzde 6,5'ten yüzde 8,6'ya, kredi ödemesinde gecikenlerin payı yaklaşık yüzde 12'den yaklaşık yüzde 20'ye çıktı.
TÜİK verilerine göre sanayi üretimi ağustosta yıllık yüzde 1,9, aylık yüzde 1,0 azaldı. Aynı ayda inşaat maliyet endeksi aylık yüzde 2,04 ve yıllık yüzde 29,59 yükseldi; yıllık işçilik artışı malzeme artışını geçti.
TÜİK'in eylül hesabında DİBS, TÜFE ile indirgendiğinde aylık yüzde 1,40 reel getiri sağladı. Üç ve altı aylık dönemlerde brüt mevduat faizi, yıllık değerlendirmede ise külçe altın en yüksek reel getiriyi verdi.
Fed'in 15–16 Eylül toplantı tutanaklarında bütün katılımcılar 25 baz puanlık artışı destekledi. Çoğu katılımcı yıl sonuna kadar bir artışın daha uygun olabileceğini değerlendirirken, sonraki kararların yeni verilere bağlı olduğu vurgulandı.
ECB'nin eylül SESFOD anketinde kredi koşulları bütün karşı taraf türlerinde hafif gevşedi. Katılımcıların net yüzde 27'si hisse senedi teminatlı finansman talebinde artış bildirirken, en ayrıcalıklı müşterilere uygulanan finansman oranları ve marjları bütün teminat türlerinde yükseldi.
TCMB'ye göre TÜFE bazlı reel efektif döviz kuru endeksi eylülde 0,45 puan artarak 105,45 oldu. Yİ-ÜFE bazlı endeks 0,51 puan yükselişle 101,62'ye çıktı.
TÜFE eylülde aylık yüzde 1,84, yıllık yüzde 29,73 arttı. Yİ-ÜFE aylık yüzde 2,07, yıllık yüzde 27,38 yükseldi; aylık üretici fiyatlarında enerji yüzde 3,55 ile öne çıktı.
Ticaret Bakanlığının öncü verilerine göre eylül ihracatı yıllık yüzde 15,4 artarak 25,98 milyar dolara, ithalat yüzde 5,9 artarak 31,21 milyar dolara yükseldi. İhracatın ithalatı karşılama oranı yüzde 83,2 oldu.
BDDK, cep telefonu alımına yönelik tüketici kredilerinde fiyat eşiğini 40 bin TL'ye çıkardı. Kredi kartlarında yüzde 20 ve yüzde 40 asgari ödeme oranlarını ayıran kart limiti ise 100 bin TL olarak belirlendi.
Eurostat'ın öncü tahminine göre Euro Bölgesi yıllık enflasyonu eylülde yüzde 3,8'e yükseldi. ABD'de tarım dışı istihdam 29 bin artarken işsizlik oranı yüzde 4,2 oldu.
TCMB, KOBİ kredileri için yüzde 4,5 olan sekiz haftalık büyüme sınırını yüzde 5'e çıkardı; Türk lirası zorunlu karşılıklarda bloke tesis oranlarını düşürdü. Duyuru, oranların sayısal ayrıntısını ve banka bazında kredi etkisini vermedi.
Eurostat verilerine göre Euro Bölgesi'nde mevsim etkisinden arındırılmış işsizlik ağustosta yüzde 6,4 ile değişmedi. İkinci çeyrekte konut fiyatları yıllık yüzde 4,0, önceki çeyreğe göre yüzde 1,1 yükseldi.
Fed, büyük bankaların stres testlerinde senaryo ve model değişikliklerini yıllık kamu görüşüne açan iki nihai kural yayımladı. Stres sermaye tamponu 2029'dan itibaren son iki testin eşit ağırlıklı ortalamasına dayanacak; büyük işlem portföyleri için iki piyasa şokundan daha ağır kayıp üreten sonuç kullanılacak.
TÜİK'in ağustos verilerinde istihdam 136 bin kişi arttı, işsizlik yüzde 7,8'e geriledi; buna karşılık atıl işgücü yüzde 31,0'a çıktı. Aynı ay dış ticaret açığı 5,2 milyar dolara yükselirken hizmet üretici fiyatları yıllık yüzde 33,29 arttı.
TÜİK'in eylül bileşik endeksi ağustostaki 100,6 düzeyinden 101,3'e çıktı. Tüketici ve perakende güvenindeki artışa karşılık inşaat güveni geriledi; hizmet güveni değişmedi.
ECB Başkanı Christine Lagarde, Avrupa Parlamentosu’ndaki konuşmasında uzun vadeli faizlerdeki yükselişin büyümeyi yavaşlatabileceğini söyledi. Euro Bölgesi şirketlerinin yapay zekâ yatırımlarına ilişkin beklentiler artarken, verimlilik ve istihdam üzerindeki toplam etkinin henüz belirsiz olduğuna dikkat çekti.
NVIDIA yönetim kurulu mevcut programına 150 milyar dolarlık ek hisse geri alım yetkisi verdi. Şirketin toplam kullanılmamış yetkisi 235 milyar dolara yükseldi; bu tutar hemen yapılmış veya kesinleşmiş alım anlamına gelmiyor.
Ticaret Bakanlığı, nakit veya banka transferiyle yapılan taşınmaz satışlarında zorunlu olacak Güvenli Ödeme Sistemi için 1 Aralık 2026 tarihini duyurdu. Bakanlığın açıklamasına göre tarih, yapılacak yönetmelik değişikliğiyle yeniden belirlenecek; mevcut düzenlemedeki önceki tarih 1 Ekim’di.
1 Ekim’de yürürlüğe girecek yeni talimat, ihracatçı firmaların satış limitini faaliyet kârı ve 12 aylık işgücü maliyeti üzerinden hesaplıyor. Döviz pozisyonu yüzde 10’u aşanlar yararlanamayacak; 2026’nın son üç ayı için hem satış limiti hem destek tavanı dörtte bir katsayıyla uygulanacak.
Çin Ticaret Bakanlığı, iki ülkenin karşılıklı yaklaşık 30'ar milyar dolarlık ürün listeleri üzerinde uzlaştığını ve tarife düzenlemelerinin iç hukuk süreçlerinden sonra eş zamanlı uygulanacağını duyurdu. ABD açıklaması uzlaşıyı daha elverişli tarife muamelesi için tavsiye olarak tanımlıyor.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, eylülde 18 bin 334 gence 2 milyar 76 milyon lira kredi desteği aktarıldığını açıkladı. Resmî belgeler tutarları, gelir sınırını, başvuru şartlarını ve geri ödeme takvimini ortaya koyuyor.
McKinsey Global Institute, Hürmüz kesintisinin zirvede küresel petrol ve gaz arzının yüzde 14’ünü etkilediğini ve 1970’lerdeki petrol şoklarının göreli etkisini aştığını hesaplıyor. BIS’in petrol arzına dayalı karşılaştırması farklı bir payda kullanıyor; iki oran aynı ölçü değil. Stoklar, alternatif hatlar ve talep tepkisi arz kaybının piyasaya geçişini sınırlarken, doğal gaz ve rafineri ürünlerindeki sıkışma riskin sürdüğünü gösteriyor.
TÜİK'in 2025 sonuçlarında mali aracı kuruluşlar sektöründe 22 bin 113 girişim faaliyet gösterdi. Faktör maliyetiyle katma değer 2 trilyon 993 milyar TL, yıllık ortalama çalışan sayısı 360 bin 745 oldu.
Fed'in kamu görüşüne açtığı iki teklifte ödeme stablecoinlerinin uygun varlıklarla bire bir desteklenmesi, standart sermaye ve risk yönetimi kuralları ile bankalar için ayrı başvuru süreci öngörülüyor.
TÜİK'in eylül sonuçlarında hizmet sektörü güven endeksi 111,9'da kaldı. Perakende ticaret güveni yüzde 1,1 artarak 111,3'e yükselirken inşaat güveni yüzde 0,2 azalarak 83,0 oldu.
TCMB verilerinde 12 ay sonrası enflasyon beklentisi piyasa katılımcılarında yüzde 23,70, reel sektörde yüzde 32,50, hanelerde yüzde 45,60 oldu. Finansal Hizmetler Güven Endeksi ise aylık 8 puan artışla 158,4'e çıktı.
OECD, Türkiye'nin 2026 büyüme tahminini yüzde 2,7'ye, 2027 tahminini yüzde 3,6'ya indirdi. Tüketici enflasyonu tahminleri ise sırasıyla yüzde 31,5 ve yüzde 24,7'ye yükseltildi.
TÜİK ve TCMB iş birliğiyle yürütülen ankette tüketici güven endeksi eylülde aylık yüzde 1,3 artarak 91,9 oldu. Alt endekslerde en güçlü artış, gelecek 12 ayda dayanıklı tüketim mallarına harcama yapma düşüncesinde görüldü.
TÜİK'in aynı gün açıkladığı iki endeks farklı hızlara işaret etti. Temmuzda tarımsal girdi fiyatları aylık yüzde 0,20 yükselirken, ağustosta yurt dışına yönelik üretici fiyatları yüzde 3,61 arttı; enerji grubu YD-ÜFE'de belirgin biçimde ayrıştı.
İngiltere Merkez Bankası faizi 6'ya karşı 3 oyla sabit tuttu; üç üye 25 baz puan artış istedi. Kurul, para politikası amacıyla tutulan tahvil stokunu yıllık satışlar ve itfalarla 2034 sonuna kadar sıfırlamayı da oybirliğiyle kararlaştırdı.
TCMB, haftalık repo fonlamasını artıracağını, bankaların borçlanma limitlerini güncelleyeceğini ve teminat iskonto oranlarını azaltacağını duyurdu. Aynı gün yayımlanan PPK özeti, iç talepte zayıflama ile enerji ve beklenti kaynaklı enflasyon risklerini birlikte gösterdi.
TÜİK'e göre ücretli çalışan sayısı temmuzda 16 milyon 393 bin 563'e çıktı. Yıllık artış inşaat ve ticaret-hizmetten gelirken sanayide yüzde 1,5 düşüş görüldü; toplam sayı aylık bazda değişmedi.
Merkezi yönetim bütçesinde ağustos ayı 12,9 milyar TL fazla ve 209,9 milyar TL faiz dışı fazla ile kapandı. Ocak-ağustos dönemindeki bütçe açığı ise 1 trilyon 308,1 milyar TL oldu.
ECB ve BIS çalışmaları, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ altyapısını giderek daha fazla tahvil ve özel krediyle finanse ettiğini gösteriyor. Avrupa için tartışma artık yalnız teknolojiyi kullanmak değil, yatırımın sermayesini ve altyapısını nerede kuracağı.
TÜİK'in temmuz endekslerinde ihracat birim değeri yıllık yüzde 8,2 artarken ihracat miktarı yüzde 4,9 düştü. İthalat birim değerindeki yüzde 12,8'lik artışla dış ticaret haddi 91,3'e geriledi.
Ankara ile Bakü; Nahçıvan–Türkiye hattı, dört ülkeli yeşil elektrik koridoru ve Karadeniz üzerinden Avrupa bağlantısını gündemine aldı. Açıklananlar iş birliği çerçevesi; kapasite, yatırım tutarı ve yapım takvimi henüz belli değil.
ABD tüketici fiyatları ağustosta aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 3,4 arttı. Enerji yüzde 2,1 ve benzin yüzde 3,9 yükselirken, gıda ve enerji dışı yıllık enflasyon yüzde 2,4’e geriledi.
TCMB verilerine göre cari işlemler hesabı temmuzda 36 milyon dolar fazla verdi. Altın ve enerji hariç fazla 4,97 milyar dolara ulaşırken, yıllıklandırılmış cari açık 40,7 milyar dolar oldu.
TCMB politika faizini yüzde 37’de korurken ECB üç temel faizini 25 baz puan artırdı. ABD üretici fiyatları ağustosta aylık yüzde 0,4 yükseldi; veriler aynı gün içinde farklı ekonomilerin neden farklı politika tercihleri yaptığını gösteriyor.
Yeni Orta Vadeli Program, 2026 sonu için yüzde 28,4 enflasyon ve yüzde 3,3 büyüme tahmininden hareket ediyor; 2029’da yüzde 9 enflasyon ve yüzde 5 büyüme hedefliyor. Bunlar gerçekleşmiş sonuçlar değil, izlenecek program hedefleri.
Aylık oran, yıllık oran ve hanenin harcama sepeti farklı sorulara yanıt veriyor. Fiyat haberlerini bütçeyle ilişkilendirmenin yolu bu ayrımlardan geçiyor.
Ekonominin yönünü anlamak için üç göstergenin kapsamını ve karşılaştırma dönemini eşleştirmek gerekiyor. Parasal artış her zaman üretim artışı değil.
Merkez Bankası kararı, bankacılık sisteminin ortalama faizi ve kişiye sunulan ödeme planı üç ayrı bilgi katmanı. Aynı yüzde işareti aynı maliyet demek değil.
İşgücüne katılım, istihdam, atıl işgücü ve ücret endeksleri çalışma hayatının farklı yönlerini ölçüyor. Tek bir oran bütün tabloyu anlatmıyor.
Endeksin yönü, tek bir hissenin getirisi ve işlem hacmi farklı soruları yanıtlıyor. Borsa ekranını doğru okumak, bu üç ölçüyü ayırmakla başlıyor.
Bir finansal raporun anlamı yalnızca net kâr satırında saklı değil. Dönem, tablo kapsamı, nakit akışı ve dipnotlar birlikte incelendiğinde şirketin resmi daha anlaşılır hale geliyor.
Aynı ekranda duran fiyatlar aynı saatte veya aynı yöntemle oluşmayabilir. Kur, altın ve petrol haberlerinde tarih, birim, piyasa ve ortalama dönemi birlikte kontrol edilmeli.
Küresel faiz kararlarının etkisi tek bir kur hareketinden ibaret değil. Finansman maliyeti, dış talep, emtia fiyatları ve beklentiler birlikte çalışıyor; sonuçlar gecikmeli ve koşullara bağlı oluşuyor.
İmalat PMI ile sanayi üretimi aynı soruyu yanıtlamaz. Endeksin yönü, 50 eşiği ve üretim hacmi birlikte okunduğunda şirketler için daha anlamlı bir tablo çıkar.
Gümrük kolaylığı ihracatın yalnızca bir parçası. Hedef pazar, teslimat, iade ve sipariş başına maliyet birlikte değerlendirilmeden çevrim içi satışın sonucu anlaşılamaz.
Tüketim, fiyat ve üretim değişimi ayrılmadan enerji tasarrufu ölçülemez. İşletmeler için karşılaştırılabilir veri ve doğrulama süreci, teknoloji seçiminden önce gelir.
Lisans satın almak sonuç üretmeye yetmez. İş akışı, veri kalitesi, çalışan becerileri ve hata maliyeti birlikte ölçüldüğünde yapay zekânın işletmeye katkısı görülebilir.
2027–2029 Orta Vadeli Programı tek günlük bir açıklama olarak değil, revizyonları ve ara duraklarıyla izliyoruz. Eski hedefler silinmiyor; yeni tahmin ve gerçekleşmeler geldikçe aynı tabloda karşılaştırılıyor.
İhracat yükselirken sanayi ne söylüyor? Dış ticaret, büyüme ve PMI verilerini dönemlerini ayırarak yan yana getiriyoruz.
Yıllık oran gerilerken aylık fiyat artışı neden sürüyor? Tüketici ve üretici verilerinin anlattıkları, hane bütçesinde nerede ayrışıyor?
Endeks, şirket açıklaması ve makro takvim aynı ekranın farklı parçaları. Borsa gündeminde kaynağa ve döneme nasıl bakılır?
Açık kaynak dosyaları, yayımlanmış verilerin ve belgelerin EkoSinyal için derlenip açıklanmasıyla hazırlanır. Kaynaklar, veri dönemleri ve editoryal çıkarımlar dosya içinde gösterilir.
Küresel enerji ve gıda fiyatlarındaki değişim; kur, lojistik, üretim ve kamu politikası üzerinden Türkiye’deki etikete nasıl yansıyor?
İçeriği okuYapay zekâ yatırımı ile ölçülmüş verimlilik arasındaki farkı, Türkiye verileri ve uluslararası saha araştırmalarıyla inceliyoruz.
İçeriği okuTemmuz 2026 verileriyle kira, kredi ve gelir baskısının yeni kiracı, mevcut kiracı, eski borçlu ve yeni borçlanacak hanelerde nasıl ayrıştığını inceliyoruz.
İçeriği oku