Perakende satış hacmi ticaret toplamından ayrıştı
Türkiye İstatistik Kurumu'nun 12 Ekim'de yayımladığı Ticaret Satış Hacim Endeksi bültenine göre ticaret satış hacmi Ağustos 2026'da geçen yılın aynı ayına göre yüzde 0,6 arttı. Aynı karşılaştırmada perakende ticaret satış hacmi yüzde 10,1 yükselirken, motorlu kara taşıtları ve motosikletlerin ticareti ile onarımındaki satış hacmi yüzde 11,2, toptan ticaret satış hacmi yüzde 1,9 azaldı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış aylık veriler de farklı yönlere işaret etti. Toplam ticaret satış hacmi temmuza göre yüzde 0,2 yükseldi. Perakende ticaret satış hacmi yüzde 1,4 artarken, motorlu taşıt ticareti ve onarımında yüzde 1,0, toptan ticarette yüzde 0,2 düşüş kaydedildi. Bu sonuçlar, perakendedeki artışın ticaretin bütün alt kollarına eşit yayılmadığını gösteriyor.
Toplam ciro yıllık yüzde 31,8 arttı
Aynı gün yayımlanan Ciro Endeksleri bülteninde sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinin toplam ciro endeksi ağustosta yıllık yüzde 31,8 yükseldi. Alt sektörlerde yıllık artış sanayide yüzde 32,6, inşaatta yüzde 19,2, ticarette yüzde 32,5 ve hizmetlerde yüzde 33,6 olarak hesaplandı.
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış toplam ciro endeksi aylık yüzde 3,0 arttı. Sanayi cirosu yüzde 2,2, ticaret cirosu yüzde 4,3 ve hizmet cirosu yüzde 2,6 yükselirken, inşaat cirosu yüzde 3,7 geriledi. Böylece toplam cirodaki aylık artışa karşın dört ana sektörün tamamı aynı yönde hareket etmedi.
Hacim ve ciro aynı şeyi ölçmüyor
Satış hacmi endeksi, fiyat değişimlerinin etkisini ayırarak satılan mal miktarındaki hareketi izlemeye çalışıyor. Ciro endeksi ise satışlardan elde edilen parasal değeri ölçtüğü için hem miktar hem fiyat değişimlerinden etkileniyor. Bu nedenle toplam cironun yıllık yüzde 31,8 artması, ticaret satış hacmindeki yüzde 0,6'lık artışla doğrudan karşılaştırılabilecek bir reel büyüme oranı değil.
Perakende hacmindeki çift haneli yıllık artış iç talebin bu kanalında güçlenmeye işaret etse de, toptan ticaret ile motorlu taşıt grubundaki düşüş daha geniş ticaret görünümünü sınırladı. Ciro tarafındaki yüksek yıllık oranlar da tek başına şirketlerin kârlılığını göstermiyor; maliyetler, satış fiyatları ve faaliyet giderleri ayrıca değerlendirilmeden kâr marjı sonucu çıkarılamaz.
İzlenecek başlık sektörler arasındaki fark
Ağustos verileri, perakende satış hacmi ile ticaretin diğer alt kolları arasında; ciro tarafında ise inşaat ile diğer ana sektörler arasında ayrışma olduğunu ortaya koydu. Sonraki bültenlerde perakendedeki hacim artışının sürüp sürmediği, toptan ticaret ve motorlu taşıt grubundaki yıllık düşüşün yön değiştirip değiştirmediği izlenecek.
Ciro artışının reel faaliyet açısından anlamını değerlendirmek için aynı dönemin fiyat göstergeleri, sanayi üretimi ve hizmet üretimi gibi hacim ölçüleriyle birlikte okunması gerekiyor. Bu haber açıklanan endeksleri ve ölçüm farklarını özetliyor; şirket, sektör veya finansal araç için yatırım tavsiyesi içermiyor.