İthalat birim değeri ihracattan daha hızlı yükseldi
Türkiye İstatistik Kurumunun Ağustos 2026 dış ticaret endekslerine göre ihracat birim değer endeksi geçen yılın aynı ayına kıyasla yüzde 8,5 arttı. İthalat birim değer endeksindeki yıllık artış yüzde 13,7 oldu. Birim değer endeksi, dış ticarete konu ürünlerin ortalama değer hareketini izler; tek başına fiziksel ticaret hacmini göstermez.
Alt gruplarda ihracat birim değeri gıda, içecek ve tütünde yüzde 7,4; gıda, içecek ve tütün hariç ham maddelerde yüzde 10,9; yakıtlarda yüzde 47,1; gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde yüzde 5,1 arttı. İthalat birim değeri gıda, içecek ve tütünde yüzde 4,2 azalırken yakıtlarda yüzde 35,9 yükseldi.
Miktar endeksleri yıllık bazda geriledi
İhracat miktar endeksi Ağustos 2026'da yıllık yüzde 0,4, ithalat miktar endeksi yüzde 2,8 azaldı. İhracat miktarı gıda, içecek ve tütünde yüzde 1,9 ve gıda, içecek ve tütün hariç ham maddelerde yüzde 19,3 artarken yakıtlarda yüzde 20,0, gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde yüzde 4,5 düştü.
İthalat miktarı gıda, içecek ve tütünde yüzde 36,2, gıda, içecek ve tütün hariç ham maddelerde yüzde 8,3 arttı; yakıtlarda yüzde 1,6, gıda, içecek ve tütün hariç imalat sanayinde yüzde 0,5 azaldı. Bu oranlar endeks hareketidir; dış ticaret tutarı, şirket geliri veya kârlılık göstergesi değildir.
Aylık düzeltilmiş ihracat ve ithalat farklı yönlere gitti
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış ihracat miktar endeksi temmuzdaki 143,6 seviyesinden ağustosta yüzde 1,0 artarak 145,0'a çıktı. Aynı yöntemle hesaplanan ithalat miktar endeksi 114,6'dan yüzde 2,5 düşüşle 111,7'ye indi.
Aylık düzeltilmiş değişim ile yıllık ham endeks karşılaştırması aynı ölçü değildir. İhracat miktarının aylık artması, yıllık yüzde 0,4'lük düşüşü; ithalat miktarının aylık gerilemesi de yıllık yüzde 2,8'lik düşüşü ortadan kaldırmıyor.
Dış ticaret haddi 4,3 puan azaldı
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine oranıyla hesaplanan dış ticaret haddi, Ağustos 2025'teki 94,3 seviyesinden 4,3 puan düşerek Ağustos 2026'da 90,0 oldu. İthalat birim değerinin ihracat birim değerinden daha hızlı artması, haddin gerilemesinde belirleyici oldu.
Dış ticaret haddindeki düşüş, ihraç edilen ürünlerin ortalama değerinin ithal edilen ürünlerin ortalama değerine göre zayıfladığını gösterir. Bu gösterge dış ticaret açığının tutarı, döviz kuru veya belirli bir şirketin performansı değildir; bu değişkenlerle birlikte ve kendi tanımı içinde okunmalıdır.