Aylık artış yüzde 0,4, yıllık oran yüzde 3,4
ABD Çalışma İstatistikleri Bürosunun 11 Eylül’de yayımladığı rapora göre tüm kentli tüketiciler için tüketici fiyat endeksi ağustosta mevsim etkilerinden arındırılmış olarak aylık yüzde 0,4 arttı. Temmuzdaki aylık artış yüzde 0,1’di. Arındırılmamış yıllık enflasyon ise temmuzda olduğu gibi yüzde 3,4 düzeyinde kaldı.
Gıda ve enerji hariç endeks ağustosta aylık yüzde 0,3 yükseldi. Bu göstergenin yıllık artışı temmuzdaki yüzde 2,5’ten yüzde 2,4’e geriledi. Yıllık oranlardaki bu ayrışma, manşet enflasyonun yönü ile enerji ve gıda dışındaki fiyat hareketlerinin aynı olmayabileceğini gösteriyor.
Benzin aylık artışın üçte birinden fazlasını açıkladı
BLS’ye göre benzin fiyat endeksi ağustosta yüzde 3,9 yükseldi ve aylık manşet artışın üçte birinden fazlasına katkı yaptı. Enerji endeksi aylık yüzde 2,1 arttı; yıllık enerji artışı yüzde 16,3 oldu. Barınma endeksi aylık yüzde 0,3, gıda endeksi yüzde 0,1 yükseldi. Evde tüketilen gıda fiyatları aylık olarak değişmezken ev dışı yemek fiyatları yüzde 0,3 arttı.
Enerjideki yükseliş bütün alt kalemlere yayılmadı. Elektrik fiyat endeksi aylık yüzde 0,2, şebeke doğal gazı yüzde 1,1 gerilerken akaryakıt kalemleri arttı. Bu nedenle yalnız toplam enerji oranı, hanenin her enerji giderinde aynı değişimin yaşandığı anlamına gelmiyor.
Üretici ve tüketici fiyatları aynı ölçüm değil
Bir gün önce açıklanan nihai talep üretici fiyat endeksi de ağustosta aylık yüzde 0,4, yıllık yüzde 5,4 artmıştı. Üretici fiyatlarında nihai talep malları yüzde 1,1 yükselmiş; bu artışta enerji fiyatları belirleyici olmuştu. Tüketici endeksinde ise aynı ay benzin ve enerji öne çıkarken gıda ve enerji dışı yıllık oran sınırlı ölçüde geriledi.
İki endeks farklı mal ve hizmet sepetlerini, farklı fiyat aşamalarını ölçer. Üretici fiyatındaki değişim tüketici enflasyonuna bire bir veya aynı ayda geçmek zorunda değildir. EkoSinyal’in değerlendirmesi, 15–16 Eylül Federal Açık Piyasa Komitesi toplantısı öncesinde manşet oran kadar enerji, barınma ve çekirdek bileşimin birlikte izlenmesi gerektiği yönünde. Bu veri belirli bir piyasa yönünü garanti etmez ve yatırım tavsiyesi değildir.