İki taraf yaklaşık 30'ar milyar dolarlık liste üzerinde uzlaştı
Çin Ticaret Bakanlığı, 28 Eylül'de yayımladığı açıklamada ABD ile karşılıklı tarife düzenlemelerinin kapsamı için ürün listeleri üzerinde uzlaşıldığını bildirdi. Bakanlığa göre New York'ta 20–23 Eylül'de yapılan sekizinci tur istişarelerde her iki tarafın listesi, 2024 ticaret verileri esas alınarak yaklaşık 30 milyar dolarlık ithalat ölçeğinde hazırlandı.
Çin'in açıklamasında, listelerdeki ürünlerde karşılıklı ek tarifelerin kaldırılması ve en çok kayrılan ülke (MFN) oranlarının uygulanması hedefleniyor. Bu ifade genel gümrük vergilerinin sıfırlanacağı anlamına gelmiyor; söz konusu ürünler için ek karşılıklı tarife katmanının kaldırılması tarif ediliyor. Bakanlık, iki tarafın düzenlemeleri kendi iç hukuk ve idari süreçlerini tamamladıktan sonra eş zamanlı uygulayacağını belirtti.
Uzlaşı açıklaması yürürlüğe girmiş tarife indirimi değil
Çin Ticaret Bakanlığının yayımladığı çalışma usulleri belgesi, teknik ekiplerin ürün listelerini liderlerin değerlendirmesi için öneri olarak sunacağını ve bu listelerde yaklaşık 30'ar milyar dolarlık ürün gruplarının ele alınacağını söylüyor. Beyaz Saray'ın 25 Eylül tarihli açıklaması da sonucu, hassas olmayan mallarda daha elverişli tarife muamelesi için üzerinde uzlaşılan tavsiyeler olarak tanımlıyor.
Dolayısıyla 28 Eylül açıklaması tarafların liste kapsamı üzerinde uzlaştığını gösterse de, tek başına yeni oranların gümrükte uygulanmaya başladığını kanıtlamıyor. Uygulama için iki ülkede tamamlanması gereken mevzuat ve idari adımlar ile yürürlük tarihleri henüz bu açıklamada verilmedi.
Ürün listeleri ve izlenecek sonraki adımlar
Çin Ticaret Bakanlığının eklerinde iki tarafın ithal ettiği mallara ilişkin ayrı listeler yayımlandı. Beyaz Saray, ABD'nin Çin'den ithalat listesinde küçük ev aletleri, oyuncaklar, yılbaşı süsleri ve çocuk oto koltukları gibi tüketim mallarını; Çin'in ABD'den ithalat listesinde ise tarım ürünleri, balıkçılık ürünleri, kereste, kozmetik ve tıbbi cihazları saydı. Bu açıklamalar ürün gruplarını gösteriyor; her bir ürünün nihai tarife oranı ve uygulama tarihi için resmî mevzuat duyurularının görülmesi gerekiyor.
İki ülkenin açıklamaları aynı çerçeveyi farklı aşama ve ayrıntı düzeylerinde anlatıyor. Bu nedenle ticaret akışına olası etkinin ölçülmesi için yayımlanan listelerin yanı sıra yürürlük kararları, ürün kodları ve gümrük uygulama tarihleri izlenmeli. EkoSinyal Dünya Masasının değerlendirmesine göre şu aşamada doğrulanmış gelişme liste uzlaşısı; fiilî tarife değişikliğinin başlayıp başlamadığı ise sonraki resmî uygulama belgelerine bağlı.